Laten we erover praten

Het is vreselijk wanneer je je identiteit moet opgeven.
Samenwonen met een fijn meisje, haar dag na dag bedriegen en een deel van je leven en persoonlijkheid verbergen.
Soms voel je een dringende nood om uit de biecht te klappen en te zoeken naar morele medeplichtigheid, maar je kan het niet. Uit voorzichtigheid of uit angst om niet begrepen te worden… je voelt je leeg en verlangt naar niets bijzonders meer.

- Horst Fantazzini

Het is niet makkelijk om over bepaalde kwesties te praten. Meer nog, het moeilijkste is om te beginnen. In het bijzonder wat mij betreft. Ik ben niet wat je een ‘verhalenverteller’ zou noemen, eerder het tegenovergestelde.
Ik had al nagedacht om iets te schrijven over onderduiken. Niet zozeer over mijn eigen ervaringen (ik hou niet van zelfverheerlijking) maar over de manier waarop we in ons ‘milieu’ clandestiniteit zien.
Laten we alle uitweidingen over de betekenis van dat woord maar achterwege laten. Tot op het moment dat ik deze - tegelijkertijd negatieve en positieve - situatie meemaakte, dacht ik dat het iets was dat mij niet aanging. Als bij donderslag bij blote hemel kwam ik erin terecht. Dat is exact hoe het gebeurt. Misschien beeld je je het anders in, maar het is gewoon zo. Van de ene minuut op de andere ben je helemaal alleen (zelfs als je bij iemand bent wanneer je voor het eerst het nieuws hoort). Of je nu onderduikt uit eigen keuze, strijdmethodes of gewoon uit pech, plots zit je in een bizarre situatie. Dat was alleszins mijn indruk. Toen ik hoorde dat er een aanhoudingsbevel tegen mij was, voelde ik me volledig verloren. Misschien zouden de dingen duidelijker zijn als we over onderduiken zouden nadenken als niet zozeer een gevolg van onze acties en manier van leven maar als pure repressie tegen diegenen die beslissen buiten de regels van het Systeem/Kapitaal te leven. Diegenen die onze levens willen regeren weten maar al te goed hoe zwaar het is plots helemaal alleen te zijn, hoe moeilijk (en angstaanjagend) het is om met anderen te praten wanneer ze angst en paranoia ervaren wanneer ze het over jou hebben. Je moet dit alles niet gewoon bekijken als een repressieve maatregel (zoals de gevangenis, huisarrest, borgtocht, etc.) maar als een precieze methode die erop gericht is om relaties tussen individuen en situaties los te snijden. De moeilijkheden en angsten die vervat zitten in elke discussie over het onderwerp in de omgeving waar het individu dat op de loop is leefde zijn uiterst schadelijk voor de ondergedokene en uiterst voordelig voor de vijand, wie dat ook mag zijn. Ik denk dat wanneer een kameraad in de stront zit, we erover moeten praten. Als iemand in de gevangenis terecht komt kan hij post ontvangen en bezoek krijgen van advocaten en verwanten. Dit zou ook zo kunnen zijn voor diegenen die ondergedoken zijn (uit keuze of uit noodzaak), met de nodige voorzorgsmaatregelen en methodiek. Maar mensen vinden het moeilijk om daar publiekelijk en openlijk over te praten. Wanneer vrienden van mij ondergedoken waren, was ik bang om over hen te praten of solidariteitsinitiatieven te organiseren. Maar nu ik zo’n situatie zelf heb meegemaakt, denk ik dat het van vitaal belang is om er een discussie over te beginnen, in het bijzonder opdat de ondergedokenen kunnen voelen dat ze zo dicht als mogelijk zijn bij de situatie waarin ze daarvoor leefden. Ik kan je verzekeren dat dat niet altijd zo is, vooral niet in het begin.

Ik heb de oplossing voor dit probleem niet, maar ik denk dat een goede discussie en analyse (met diegenen die in de clandestiniteit gezeten hebben en allen die over deze repressieve maatregelen willen discussiëren) erg nuttig zou kunnen zijn.
Zoals ik al zei, denk ik dat het Systeem het makkelijker vindt om een aanhoudingsbevel uit te vaardigenen en om diegenen die niet willen rotten in de gevangenis te dwingen tot onderduiken - eerder dan solidariteitsacties, betogingen, initiatieven, een hele hoop gedoe, etc. te moeten verdragen. Uiteraard laten de onderdrukkers dit alleen maar toe op bepaalde gelegenheden, naargelang het moment, maar ik denk niet dat deze hypothese ongegrond is.
Ik denk dat dit een erg belangrijke kwestie is omdat het Systeem alleen maar beslist om onmiddellijk te handelen wanneer het daartoe onder druk gezet wordt door de media en de publieke opinie. Vaak riskeert het Systeem slechte vertoningen te brengen, zoals we al zagen. Aangezien het juridische systeem dagelijks gigantische stappen zet om totale controle te bereiken en aangezien haar ranzige dienaars, de televisie en de pers, eender welk nieuws dat ze aangesmeerd krijgen verspreiden, heeft het Systeem tijd genoeg om zulke situaties te controleren. Dit is ook mogelijk dankzij de verspreiding van onderwerping en conformisme in het algemeen (zelfs als er in verschillende contexten hier en daar vage signalen van heropleving te bespeuren zijn).
Als deze aspecten in overweging genomen worden, zouden mensen die in de clandestiniteit zitten kunnen beslissen er een punt achter te zetten en zichzelf bijvoorbeeld over te geven omdat ze denken dat dit beter is dan ondergronds te blijven. In tegenstelling tot sommige kameraden, beschouw ik deze keuze niet als laf.
Als je onderduikt verandert je perceptie van de situaties wanneer je leefde omdat je er van ‘buitenaf’ naar kijkt. Waarschijnlijk slaag je erin om wat rationaler te zijn.
Maar het is net dat ‘buitenaf leven’ waardoor je je alleen voelt, je er niet toe in staat voelt om de paranoia die gepaard gaat met een clandestiene situatie aan te kunnen.
Het belang van deze enkele zinnen schuilt niet in het feit dat ze een pamflet vullen maar omdat ze ons herinneren aan de vele mensen en kameraden die, terwijl wij gaan winkelen, naar een concert gaan of leven in het algemeen, gedwongen zijn weg te blijven van de mensen en plaatsen waarvan ze houden.

Ons bewust zijn van het probleem betekent niet dat we het oplossen, maar het is een stap in de goede richting om ervoor te zorgen dat ondergedokenen en allen die misschien zouden moeten onderduiken, deze omstandigheid niet alleen beter doorkomen maar er ook toe in staat zijn om aan de zijde van hun kameraden verder te strijden.

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License