Op de vlucht voor de gevangenismaatschappij

Het repressieve systeem verandert. Zoals iedere sector op de grote markt die de samenleving geworden is, test de repressie nieuwe methoden om individuen te controleren en te onderwerpen aan haar noden.
Er zijn nieuwe controlemaatregelen geïntroduceerd als aanvulling op de gevangenis op zich, maatregelen die het probleem van overbevolking in gevangenissen vereenvoudigen en die degenen die over ons lot beslissen in staat stellen veel geld te verdienen. Huisarrest, bijvoorbeeld, is een goede investering: de gevangene hoeft niet alleen zijn eigen opsluiting te verzorgen, maar er wordt tevens de indruk gewekt van democratische repressie. En wat dacht je van de elektronische enkelbanden die worden omgedaan alsof mensen beesten zijn? Deze enkelbanden worden geleverd door gespecialiseerde bedrijven, dus worden er nieuwe banen gecreëerd. Waarom worden ze niet gewoon enkelboeien genoemd? Misschien klinkt de zin “U wordt veroordeeld tot het dragen van enkelboeien” niet zo goed in de rechtbank.
Gevangenissen bestaan overal in onze samenleving en omvat alle aspecten van het leven. Zijn bepaalde fabrieken en kantoren waar jij je tijd verkoopt om te krijgen wat je nodig hebt te blijven lijden en produceren geen echte gevangenissen? Zijn scholen en universiteiten waar uitbuiters en uitgebuitenen worden gevormd in plaats van mensen geen echte gevangenissen? Wat dacht je van de ziekenhuizen waar je naartoe gaat om te sterven aan kanker na een gestresseerd inhoudsloos leven; wat dacht je van de heropvoedingscentra, waar nieuwe methodes voor reïntegratie in het productiesysteem uitgeprobeerd worden? En wat zijn de betonnen blokken die huizen worden genoemd; wat zijn de sloppenwijken; wat zijn de supermarkten waar je de rommel kan kopen die je zelf produceert; en wat zijn de straten waar mensen sterven als vliegen?
Zijn diegenen die verplicht zijn te werken voor een ellendig loon geen gevangenen? Zijn de idioten die optreden in programma’s als ‘Big Brother’ niet hun eigen cipiers? Zijn al die mensen die op morbide wijze de tergende monotonie van zulke programma’s bekijken soms niet hun eigen cipiers? Gevangenen in een wereld waar de enige vrijheid bestaat uit de hoeveelheid geld op je bankrekening. Door meer en meer efficiënte controlenetwerken te creëren en meer en meer ingewikkelde instrumenten te gebruiken, is de overheersing in alle intimiteit binnengedrongen en heeft ze alle plaatsen waar mensen gedwongen worden te leven veranderd in gevangenissen.
Jaarlijks worden alleen al in Italië 50.000 mensen in de gevangenis gestopt, gevangenissen met tralies en cipiers waar voortdurend gefolterd wordt uitgevoerd en afranselingen normale procedures zijn. Gevangenen die onderworpen worden aan het artikel 41bis regime in Italië en het FIES-regime in Spanje weten daar alles van. De meeste gevangenen zitten vast voor eigendomsdelicten of voor delicten in verband met drugtrafiek. De meeste gevangenen zijn immigranten uit landen waar de Westerse kolonisatie niets dan ellende heeft achtergelaten. “Wetten zijn gemaakt door de rijken om diegenen die ze omwille van brute noodzaak niet kunnen respecteren, uit te buiten” (B. Brecht).
Ik zal nooit enig respect hebben voor een samenleving die winst en oorlog als doel heeft en mensen opsluit die dat niet aanvaarden. Toen ik hoorde dat ze me wilden wegsteken, twijfelde ik niet: tegenover de zekerheid van opsluiting verkoos ik te vluchten. Het was een instinctieve keuze; een keuze die inhield dat ik werd verwijderd van wat mijn leven tot op dat moment geweest was, maar ook de voldoening niet gepakt te worden door de inquisiteurs. Het leven van een voortvluchtige is als dat van een incognito gevangene binnen de grote gevangenis die de samenleving is. Ik kan niet zeggen of vluchten beter is dan in een officiële gevangenis te zitten of slechter is dan in de gevangenismaatschappij te zitten. Ik heb nog nooit in de bak gezeten, maar ik ken de vervreemding en middelmatigheid van het leven wanneer je uitgebuit wordt maar al te goed. Het zijn verschillende aspecten van eenzelfde probleem: dat van niet vrij te zijn. Ik zal nooit vrij zijn zolang uitbuiting, gevangenissen en alle vormen van bezit en autoriteit bestaan aangezien dat de voornaamste oorzaken zijn van sociale ongelijkheid.
Het staat heel ver van me af om de conditie van clandestiniteit te idealiseren als succesvolle formule voor opstand, maar ik kan niet nalaten de positieve aspecten aan te duiden. Als je bedreigd wordt met de cel, is het de moeite waard dit avontuur aan te gaan dat je eveneens de mogelijkheid zal geven om de kansen die een leven als voortvluchtige je bieden kan en het belang dat dit aspect in een revolutionair perspectief kan hebben, te ontdekken. Het is tevens een principiële kwestie. Je karakter en neigingen spelen de belangrijkste rol wanneer het erop aankomt zo’n beslissing te maken. Eigenlijk is het beter om thuis te blijven en te wachten tot dingen je overkomen dan een gevangene te worden van angst en van jezelf. Voor mij is dit een reis aan de rand van de maatschappij waarin ik niet altijd met succes heb geprobeerd mezelf zo min mogelijk te verbergen en mijn eigen individualisme/identiteit te behouden, zelfs al moest ik mijn verhaal en verleden verbergen. Ik ben niet bang om niet te weten waar ik morgen mijn slaapzak zal uitrollen. Ik heb altijd al een nomadische geest gehad en reizen was mijn school; de reis die ik nu maak is verreweg de meest interessante en authentieke. Het is de reis die me geleerd heeft hoe ik nieuw evenwicht moet vinden hoewel ik in beweging moest blijven. En deze reis heeft me - met grote moeite - geleerd hoe ik een individu blijf die strijdt en geen schaduw wordt die de muur knuffelt. De keuze om voortvluchtige te worden betekent dat je al het publieke leven, alle relaties met vrienden en verwanten voor altijd achter je moet laten en een constante spanning en aandacht in wat je zegt en doet moet aannemen. Het is een keuze die zorgvuldig op voorhand genomen moet worden, een keuze die duizenden tegenstellingen met zich meebrengt maar die, als je hem bewust aangaat met en zonder te vervallen in paranoïa, je zintuigen levend kan houden en je vermogen om je aan andere omstandigheden aan te passen kan sterken. Je begint landen door andere ogen te bekijken, je ontdekt een nieuwe wereld wanneer je een kaart ter hand neemt, aardrijkskunde wordt een wetenschap die je ertoe brengt gebied te beschouwen als iets globaals, voorbij grenzen te denken, verder te kijken dan gedwongen routes en oude doorgangen te vinden. Het is een keuze die je relaties met anderen en met je dagelijkse leven verandert, vaak op een onaangename manier. Wanneer je bijvoorbeeld iemand tegenkomt die je kent, riskeer je hem/haar in de problemen te brengen en wanneer je hem/haar een gunst vraagt, krijg je het gevoel dat je hem/haar tegen de muur zet. Maar de stevige, diepe relaties waarin medeplichtigheid spontaan is, worden daarentegen meer concreet en gepassioneerd.
Vrienden maken zonder de waarheid te vertellen is niet makkelijk. Het zijn je houding en je behoefte aan communicatie die zullen beslissen. Als voortvluchtig leven is niet makkelijk. Je wijze van spreken, vreemd gedrag en de leugens die je moet vertellen omringen je met een sluier van mysterie die negatief geïnterpreteerd kan worden. Iedereen heeft wel een goede vriend die hij/zij volledig kan vertrouwen, en op die manier komt iedereen alles te weten. Discretie is een waardevolle eigenschap die steeds zeldzamer wordt.
Ik denk dat het meest veilige is om constant in beweging te blijven waardoor je vijand weinig kans heeft je te lokaliseren. Je moet telefoontjes aan familie en vrienden, bezoeken en brieven geadresseerd aan gekende plaatsen absoluut vermijden. Rechercheurs richten hun aandacht net op die mensen omdat ze weten dat jij natuurlijk zal willen luisteren naar de stem van een geliefde en hem of haar zal willen laten weten dat je het goed maakt. Je moet er rekening mee houden dat er tenminste twee politieagenten op alle lange afstandstreinen zitten en dat er in alle grote treinstations politiebureaus zijn. Je moet ook weten dat als je te slordig of opvallend gekleed bent je aandacht trekt. De totale militarisering van het land dwingt je te zoeken naar plaatsen waar je kan rondlopen, naar de zwakke schakels in het net die je onopgemerkt kunt passeren, naar de uren die geschikter zijn en naar wat de meest geschikte plaatsen zijn om de nacht door te brengen.Het is helemaal niet fijn om opgejaagd te worden en het is nog erger om te weten dat de repressie ook en vooral de mensen van wie jij houdt, aangaat.
Hoe dan ook, ondergronds leven is zelfs als je het waardig leeft, slechts één zijde van de munt. De keerzijde, de gedachte aan je gevangen kameraden die onderworpen worden aan vernederingen en geweld, kan niet vergeten worden.
Ondergronds leven is een uitdaging, een gelegenheid om je ideeën uit te proberen, een keuze die je naar een leven vol emoties leidt, een roekeloos leven dat van tijd tot tijd heel droevig kan zijn zoals alle keuzes dat zijn. Ondergronds leven is als een gok wagen, dag na dag, een gok op je heden, want je toekomst is een donkere wolk, een reeks ellendige data in je agenda. In het begin droom je van politie en ontsnappingen, daarna droom je van vrienden bezoeken en in je stamkroeg opduiken. Ik moet zeggen dat mijn dromen veranderd en verschrikkelijk echt geworden zijn. Ik vraag me vaak af of weglopen nog steeds redelijk is en dan besef ik dat ik nooit de gevangenis in wil gaan. Ik blijf vluchten, als ware dit mijn natuur, en blijf degenen die me vervolgen vervloeken.
Het is een keuze die je manier van leven, je levensvisie, je oordelen over dingen en je gevoelens radicaal veranderd.
Je wordt een beetje hard en je kunt jezelf alleen vrijelijk uiten op de zeldzame momenten dat je vrienden ontmoet, maar de tijd is altijd te kort om te bespreken wat er aan de hand is en wat er veranderd is. Je moet jezelf tevreden stellen met een realiteit zoals die gezien wordt door de ogen van anderen. Ik denk dat ik veel meer mogelijkheden gehad zou hebben als er een solidariteitsnetwerk had bestaan geweest en een wijdverspreide discussie was geweest over de kwestie van onderduiken. Ruimte voor discussies en werkelijke mogelijkheden op overleven bieden aan zij die gedwongen worden onder te duiken, is naar mijn mening een essentieel onderdeel van elke revolutionaire ervaring. Ik denk dat het leven van voortvluchtigen makkelijker zou zijn als er referentiepunten zouden bestaan omdat die onmisbaar zijn om contact te onderhouden over verschillende benodigdheden: informatie, juridische kwesties, solidariteit, geld. Het is niet mijn bedoeling een voorstel te doen voor het opzetten van een formele structuur met gezette verantwoordelijkheden op lange termijn, ik denk gewoon aan een coördinatie tussen individuen en groepen die hun solidariteit willen betuigen, of die dat reeds doen, met diegen die getroffen worden door de repressie. Ik denk dat een zo’n coördinatie gaten kan maken in de muren die ze om ons heen bouwen, een coördinatie die rekening houdt met de verwanten en vrienden van de vervolgden die eveneens getroffen worden door de repressie. En indien laatstgenoemden gevoelig zijn voor bepaalde onderwerpen, kan discussie hen helpen de repressieve mechanismen beter te begrijpen en in contact brengen met anderen in gelijkaardige situaties om zo misschien hun ‘eigen’ manier te creëren om solidariteit te organiseren. Als je jezelf teveel verbergt, ieder contact verbreekt en niet alleen fysiek verdwijnt maar ook uit je projecten, dan draag je zeker bij tot je eigen isolatie. Op deze manier speel je hetzelfde spel als zij die van ons af willen. Daarom is het erg belangrijk dat wanneer je gedwongen wordt op de vlucht te slaan, je doorgaat met leven in waardigheid en je niet je kansen verspeelt op handelen of interveniëren in discussies. Zoals je altijd al gedaan hebt.

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License