Voorbij de synthese-structuur

In plaats van een anarchistische organisatie gebaseerd op synthese stellen wij een informele anarchistische organisatie voor die gebaseerd is op strijd en op de analyses die daaruit voortvloeien.

Anarchisten van alle strekkingen weigeren het model van hiërarchische en autoritaire organisatie. Ze weigeren partijen en verticale structuren die richtlijnen van bovenaf oplegt op een meer of minder duidelijke manier. Door de bevrijdende revolutie als enige mogelijke oplossing naar voren te schuiven, stellen anarchisten dat de middelen die deze transformatie moeten verwezenlijken de doelen zullen bepalen die bereikt worden. En autoritaire organisaties zijn zeker geen instrumenten die de weg effenen voor bevrijding.

Op hetzelfde moment is het echter niet genoeg om hier met woorden alleen mee akkoord te gaan. Deze inzichten moeten in de praktijk worden gebracht. Naar onze mening houdt een anarchistische synthesestructuur heel wat gevaren in. Wanneer deze organisatievorm zich in haar volle sterkte ontwikkelt zoals in het Spanje van 1936, begint ze te lijken op een partij. Synthese wordt controle. Toegegeven, in stille periodes is dit nauwelijks waarneembaar. Het zou dus kunnen dat wat we nu zeggen overkomt als blasfemie.

De synthesestructuur is gebaseerd op groepen of individuen die min of meer constant in contact staan met elkaar wat culmineert in periodieke congressen. Op deze congressen wordt de basisanalyse bediscussieerd, een programma opgesteld en een taakverdeling die het hele spectrum van sociale interventie omhelst uitgetekend. Het is een syntheseorganisatie omdat het zichzelf opstelt als een referentiepunt dat in staat is om de conflicten die plaatsvinden in de sociale strijd te synthetiseren. Verschillende groepen interveniëren in die conflicten, doen hun bijdrage, maar verliezen de theoretische en praktische oriëntatie waarover de organisatie als geheel op een congres heeft beslist niet uit het oog.

Nu, naar onze mening, loopt een organisatie die op deze manier is gestructureerd het gevaar achter te lopen op het effectieve niveau van de strijd aangezien haar belangrijkste doel is de strijd binnen te loodsen in haar project van synthese – en het niet zozeer te duwen in de richting van de opstand. Een van haar belangrijkste doelen is de kwantitatieve groei van het lidmaatschap. Daarom neigt de synthesestructuur ernaar om de strijd te vatten onder de kleinste gemeenschappelijke noemer door voorzichtigheid aan te manen om een rem te zetten op elke vlucht voorwaarts of elke keuze van objectieven die te duidelijk, te zichtbaar of te riskant zijn.

Natuurlijk betekent dit niet dat alle groepen die behoren tot een syntheseorganisatie automatisch op deze manier handelen: vaak zijn kameraden autonoom genoeg om de meest effectieve voorstellen en doelen te kiezen in een bepaalde situatie van strijd. Het is echter een mechanisme dat intrinsiek aan de syntheseorganisatie : beslissingen treffen die niet adequaat zijn ten opzichte van de realiteit, aangezien een hoofddoel van de organisatie de groei is om een zo breed mogelijk strijdfront te vormen. De syntheseorganisatie neigt ernaar geen duidelijke en afgebakende positie in te nemen, maar een weg te zoeken, een politieke weg die weinigen misnoegt en verteerbaar is voor velen.

De reacties die we krijgen als we zulke kritieken formuleren worden vaak ingegeven door angst en vooroordeel. De grootste angst is die voor het onbekende. Het is een angst die ons stuwt in de richting van organisatorische schema’s en formalisme. Dat vrijwaart ons van de zoektocht die omkleed is met risico’s van het betrokken geraken in ongekende ervaringen. Dit komt duidelijk naar voren wanneer we de grote nood van kameraden zien om een formele organisatie op poten te zetten die beantwoordt aan de behoefte aan duurzaamheid, stabiliteit en voorgeprogrammeerd werk.

In werkelijkheid dienen deze elementen onze nood aan zekerheid, en niet de revolutionaire noodzakelijkheid. Wij denken daarentegen dat de informele organisatie geldige startpunten kan verschaffen om uit deze onzekerheid te geraken.

Dit andere organisatietype lijkt ons ertoe in staat om – in tegenstelling tot een syntheseorganisatie – meer concrete en efficiënte relaties te ontwikkelen die gebaseerd zijn op affiniteit en wederzijdse kennis. Meer nog, het moment waarop de informele organisatie haar volle potentieel ontplooit is wanneer ze participeert in concrete strijdsituaties, niet wanneer theoretische of praktische platformen, statuten of aansluitingsregels worden opgesteld.

Een informeel gestructureerde organisatie wordt niet gebouwd op basis van een programma dat werd vastgelegd tijdens een congres. Het project wordt door de kameraden zelf gerealiseerd tijdens de strijd en tijdens de ontwikkeling van de strijd. Deze organisatie heeft geen gepriviligeerd instrument van theoretische en praktische werking, noch kent het de problemen van de synthese. Haar basisproject is de interventie in een conflict met een opstandig perspectief.

Hoe groot de beperkingen van kameraden in een informele vorm van anarchistische organisatie ook mogen zijn, en wat de defecten ervan ook mogen zijn, toch lijkt deze methode ons geldig en beschouwen we haar als een theoretische en praktische verkenning die het meer dan waard is.

Uit: Insurrection, nummer 4, mei 1988.

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License